Το Μουσείο Ιστορίας της ΑΕΚ συνεχίζει τη σειρά αφιερωμάτων «Τα πρόσωπα που έγραψαν την ιστορία μας», φωτίζοντας προσωπικότητες που συνέβαλαν καθοριστικά στην πορεία του συλλόγου. Στο νέο του αφιέρωμα, παρουσιάζει τη ζωή και την προσφορά του Γιώργου Δαϊσπάγγου, ενός ανθρώπου που υπηρέτησε την ΑΕΚ από πολλά και διαφορετικά πόστα, αφήνοντας το δικό του ξεχωριστό αποτύπωμα στην ιστορία της Ένωσης.
Αναλυτικά η ανακοίνωση:
Συνεχίζουμε τα αφιερώματά μας στο πλαίσιο της δράσης «Τα πρόσωπα που έγραψαν την ιστορία μας» με έναν από τους αφανείς ήρωες της ιστορίας της ΑΕΚ: τον Γιώργο Δαϊσπάγγο.
Γιώργος Δαϊσπάγγος
Ας ξεκινήσουμε κατ’ αρχάς με κάποιες διορθώσεις των βασικών βιογραφικών του στοιχείων και των… αστικών μύθων που αναγράφονται στις αναφορές στο διαδίκτυο: Ο Γιώργος Δαϊσπάγγος (όπως είναι το ορθό επώνυμό του και όχι «Νταϊσπάγγος» όπως λανθασμένα αποκαλείτο σε ολόκληρη την καριέρα του) γεννήθηκε το 1910, όχι όμως στον Πειραιά. Ούτε μεγάλωσε στο Φάληρο, ούτε αγωνιζόταν μικρός στον Αστέρα Πειραιώς, ούτε ως 14χρονος παίκτης του Αστέρα είδε τάχα την ΑΕΚ στο Φάληρο, «μαγεύτηκε» και έβαλε σκοπό μία μέρα να αγωνιστεί σε αυτή. Όλα αυτά τα αναγραφόμενα για εκείνον δεν ισχύουν.
Στην πραγματικότητα ο Γιώργος Δαϊσπάγγος γεννήθηκε το 1910 στην Κωνσταντινούπολη, μεγάλωσε εκεί και ήρθε το 1922 (όχι στον Πειραιά, αλλά) στην Αθήνα, στου Ψυρρή, όπου διέμενε με τον θείο του στο σπίτι του τελευταίου στην οδό Αγαθάρχου.
Μπορεί να μην ισχύουν αυτά που γράφονται για τα παιδικά χρόνια του Γιώργου Δαϊσπάγγου, ωστόσο η πραγματική έναρξη της σχέσης του με την ΑΕΚ είναι εξίσου, αν όχι περισσότερο, μυθιστορηματική και αρχίζει πολύ νωρίς, από την πρώτη κιόλας μέρα, που άρχισε να γράφεται η ιστορία της! Μας το γράφει ο ίδιος, σε δύο εκτενή ιδιόγραφα σημειώματα που έχει αφήσει: «Το 1924 στο κατάστημα των Αφών Ιωνά και Κώστα Δημόπουλου Βερανζέρου 12 και εντός της στοάς εγένοντο οι διαβουλεύσεις διά την ίδρυσιν της ΑΕΚ, τις οποίες παρακολουθούσα χαζεύοντας από έξω του καταστήματος όταν κατέβαινα για δουλειές». Πρόκειται για μοναδική προσωπική μαρτυρία, που επιβεβαιώνει αυτού που γνωρίζουμε ως προς τον τόπο όπου γεννήθηκε ο μεγάλος προσφυγικός σύλλογος.
Ο Γιώργος Δαϊσπάγγος συνεχίζει την παροχή πολύτιμων πληροφοριών. Αφού μας δίνει τη μαρτυρία του για τις πρώτες προπονήσεις και τον πρώτο αγώνα της ομάδας, συνεχίζει: «Το 1925 μετώκησα και διέμενα πίσω από τον Άγιο Αρτέμιο στη Γούβα και στη συνέχεια κατέβηκα και διέμενα στον Πειραιά μέχρι τις αρχές του 1928, χωρίς να διακόψω να παρίσταμαι σε όλες τις εκδηλώσεις της ΑΕΚ.»
Το 1929 έρχεται επιτέλους η ευκαιρία που περιμένει. Ο Ούγγρος προπονητής Γιόζεφ Σβενγκ τον παίρνει στην ομάδα, στην οποία θα αγωνιστεί στα επόμενα χρόνια ως κεντρικός αμυντικός – χωρίς να σταματήσει να ασκεί και το επάγγελμά του, εκείνο του ράφτη. Η αλήθεια είναι ότι δεν γίνεται ποτέ μεγάλος ποδοσφαιριστής. Στη σύντομη καριέρα του εναλλάσσεται μεταξύ α’ και β’ ομάδας, και καταγράφει εμφανίσεις από το τέλος της σεζόν 1930-1931, στην αρχή κυρίως ως αντικαταστάτης του σπουδαίου Μάλλιου Γκάλιτς.
Είναι πάντως παρών και συμμετέχει στην ενδεκάδα του πιο σημαντικού ίσως αγώνα των πρώτων ετών της ΑΕΚ: τον τελικό του Κυπέλλου Ελλάδας της σεζόν 1931-1932, στον οποίο η Ένωση επικρατεί με 5-3 επί του πανίσχυρου Άρη της εποχής και κατακτά τον πρώτο τίτλο της ιστορίας της.
Η βασική συνεισφορά του Γιώργου Δαϊσπάγγου στην ΑΕΚ ξεκινά όμως μετά το τέλος της καριέρας του. Το 1937 ο Πρόεδρος του συλλόγου και Διευθυντής Τεχνικών Υπηρεσιών της Εταιρείας Υδάτων, Κωνσταντίνος Χρυσόπουλος τον προσλαμβάνει στην τελευταία, όπως έκανε με πολλούς άλλους ποδοσφαιριστές της ΑΕΚ αλλά και άλλων συλλόγων. Σταματάει έτσι να εργάζεται ως ράφτης και επικεντρώνεται στη μεγάλη του αγάπη, την ΑΕΚ.
Ο Νταϊσπάγγος θα λέγαμε ότι είναι ο πρώτος τιμ μάνατζερ του ελληνικού ποδοσφαίρου. Ασχολείται με τα πάντα: από τα αγωνιστικά, θέματα ιματισμού μέχρι ζητήματα γηπέδου (στο σημείωμά του αναφέρει ότι αυτός μαζί με τον Μούγγρα και τον Ούγγρο προπονητή Σβενγκ αγόρασαν, έσκαψαν και τοποθέτησαν τα δοκάρια στη Νέα Φιλαδέλφεια). Όπως αναφέρει χαρακτηριστικά «Με τη μεγάλη και ακτύπητη ομάδα της χρυσής εποχής του τέλους της δεκαετίας του ’30, έλυνε και έδενε ο μάνατζερ χωρίς όνομα, ο πανταχού παρών. Το κουμάντο το γενικό το είχαμε ο ΓΓ. Ελ. Παξιμαδάς και ο Νταϊσπάγγος στους τρεις τίτλους που κατέκτησε η ομάδα».
Μεταπολεμικά η παρουσία του Γιώργου Δαϊσπάγγου παραμένει έντονη, αν και παίρνει διαφορετική μορφή. Το 1945 η διοίκηση της ΑΕΚ τού αναθέτει να οργανώσει τις ομάδες των «τσικό», των παίδων και εφήβων δηλαδή του συλλόγου. Είναι μια εποχή που η Ένωση καταβάλλει προσπάθεια να ανοικοδομήσει εξέδρες στο γήπεδο της Νέας Φιλαδέλφειας, επομένως σχεδόν όλοι οι διαθέσιμοι πόροι πάνε σε αυτό. Λεφτά για μεταγραφές δεν περισσεύουν.
Έτσι, ο Δαϊσπάγγος βάζει μπροστά, «οργώνει» με ένα ποδήλατο τις γειτονιές της Αθήνας και οργανώνει ένα υποδειγματικό και παραγωγικό μελίσσι υποδομών, από το οποίο στις επόμενες δεκαετίες ξεπηδούν πολλοί σπουδαίοι άσοι, που στελεχώνουν την ΑΕΚ αλλά και την εθνική ομάδα. Για να αναφέρουμε μερικά ενδεικτικά παραδείγματα, από το «φυτώριο» του Δαϊσπάγγου αναδεικνύονται παίκτες όπως οι Πούλης, Εμμανουηλίδης, Παπαθεοδώρου, Παραγυιός, Κουντούρης, Σταματιάδης, Σεραφείδης, κ.ά., που πρωταγωνιστούν στις επόμενες δεκαετίες. Σε δύο μάλιστα περιπτώσεις, τις σεζόν 1952-1953 και 1962-1963, σε δύσκολες στιγμές για τον σύλλογο, ο Γιώργος Δαϊσπάγγος αναλαμβάνει για αρκετούς μήνες και τα ηνία της α’ ομάδας.
Η τελευταία του θητεία στα τμήματα υποδομής της ΑΕΚ διαρκεί 12 χρόνια, από το 1961 ως το 1973. Στο διάστημα αυτό ο Δαϊσπάγγος κάνει και πάλι αυτό που ξέρει καλύτερα από τον καθένα: καθιστά τους εφήβους της Ένωσης σχεδόν μόνιμους πρωταθλητές Ελλάδας και, για μία ακόμη φορά, αναδεικνύει τους επόμενους άσους της ανδρικής ομάδας, με ονόματα όπως οι Καραφέσκος, Πομώνης, Σταθόπουλος, Κωνσταντινίδης, Σεβαστόπουλος, Σιμιγδαλάς κ.ά.
Φεύγει από τη ζωή σε ηλικία 77 ετών, στις 26 Ιουλίου 1987, με το παράπονο ότι η προσφορά του στην αγαπημένη του ΑΕΚ δεν αναγνωρίστηκε στον βαθμό που άξιζε. Το παράπονο αυτό είναι δικαιολογημένο. Πράγματι, ο Γιώργος Δαϊσπάγγος υπήρξε ένας διαχρονικός «στρατιώτης» της Ένωσης, ο οποίος προσέφερε στον σύλλογο πάρα πολλά και από διαφορετικά πόστα. Η τελευταία του προσφορά, σχεδόν 40 χρόνια μετά τον θάνατό του, καταγράφηκε πριν λίγες μέρες, όταν ένας άλλος Γιώργος Δαϊσπάγγος, ο συνονόματος εγγονός του, προσέφερε στον Μουσείο Ιστορίας της ΑΕΚ το μετάλλιο του παππού του από τον τελικό κυπέλλου του 1931-1932, και μοιράστηκε μαζί μας την τεράστια συλλογή φωτογραφιών του από τις δεκαετίες ’30, ’40, ’50 και ’60, από τις οποίες αντλούνται πολύτιμες ιστορικές γνώσεις.
Στις φωτογραφίες:
1. Ανέκδοτο πορτρέτο του Γιώργου Δαϊσπάγγου με τη φανέλα της ΑΕΚ, αρχή δεκαετίας του ’30.
2. Ανέκδοτη φωτογραφία από το ντεμπούτο του Γιώργου Δαϊσπάγγου, στον αγώνα ΑΕΚ – Άρης της σεζόν 1931-1932.
3. Ανέκδοτη φωτογραφία από την ιστορική νίκη της ΑΕΚ επί της αυστριακής Βάκερ, τον Δεκέμβριο 1931.
4. Ιδιόγραφο σημείωμα – μαρτυρία του Γιώργου Δαϊσπάγγου, πολύτιμη πηγή πληροφοριών για τα πρώτα χρόνια της ιστορίας της ΑΕΚ.
5. Δημοσίευμα του 1947 σχετικό με τον Δαϊσπάγγο και το ποδήλατό του, με το οποίο γύριζε τις γειτονιές της Αθήνας εκκολάπτοντας τους επόμενους άσους της ΑΕΚ.
6. Εκπληκτική ανέκδοτη φωτογραφία τριών ποδοσφαιριστών της «σαρωτικής ΑΕΚ» του τέλους της δεκαετίας του ’30 (Μαρόπουλος, Κοντούλης, Καπάνταης) με τον γενικό αρχηγό Γιώργο Δαϊσπάγγο.
7. Το 1948, με την πρώτη «φουρνιά» ταλέντων που ανέδειξε ο ίδιος από τα τσικό της ΑΕΚ (Πούλης, Παπαθεοδώρου, Εμμανουηλίδης κ.ά.), όπως γράφει ο ίδιος στη φωτογραφία «το μέλλον της ΑΕΚ».
8. Το 1953 στη Νέα Φιλαδέλφεια, ως προπονητής όλων των τμημάτων της ΑΕΚ, συμπεριλαμβανομένης της πρώτης ομάδας.
9. Στα χέρια των παικτών της εφηβικής ομάδας της ΑΕΚ, που πανηγυρίζουν την κατάκτηση του πρωταθλήματος Ελλάδας εφήβων της περιόδου 1962-1963.
10. Ανάλογη πανηγυρική φωτογραφία με την εφηβική ομάδα της σεζόν 1965-1966.
11. Φωτογραφία με τη φόρμα του προπονητή της ΑΕΚ, το 1967.
