Του Κώστα Πλιάτσικα
Η ΑΕΚ έχει πλέον μπει στην πιο κρίσιμη καμπή της φετινής σεζόν, εκεί όπου τα πάντα κρίνονται και οι λεπτομέρειες αποκτούν τεράστια σημασία.
Τα play offs οδηγούνται στην τελική τους ευθεία, η μάχη του τίτλου κορυφώνεται και στην Ένωση γνωρίζουν καλά ότι το σημαντικότερο κομμάτι της διαδρομής βρίσκεται μπροστά τους.
Σε αυτή τη διαδικασία, ωστόσο, υπάρχει ένα πρόσωπο που μοιάζει απόλυτα εξοικειωμένο με τέτοιες συνθήκες πίεσης. Ο Μάρκο Νίκολιτς δεν βρίσκεται για πρώτη φορά σε θέση πρωταθλητισμού, ούτε είναι ένας προπονητής που αιφνιδιάζεται από τη διαχείριση κρίσιμων καταστάσεων.
Η μέχρι τώρα πορεία του Σέρβου τεχνικού στο ευρωπαϊκό ποδόσφαιρο αποδεικνύει ότι πρόκειται για έναν προπονητή που έχει μάθει να λειτουργεί μέσα σε δύσκολες συνθήκες, εκεί όπου η πίεση αυξάνεται εβδομάδα με την εβδομάδα και κάθε αποτέλεσμα μπορεί να καθορίσει μια ολόκληρη χρονιά.
Δεν έχτισε το όνομά του μέσα από ποδοσφαιρικό εντυπωσιασμό ή μέσω επικοινωνιακής υπερβολής. Αντίθετα, δημιούργησε την ταυτότητά του μέσα από ομάδες με πειθαρχία, ισορροπία και κυρίως αποτελεσματικότητα στα πιο απαιτητικά σημεία μιας σεζόν.
Οι κούπες σε Σερβία – Ουγγαρία
Οι δύο σημαντικότερες επιτυχίες της καριέρας του, με την Παρτιζάν Βελιγραδίου και τη Βιντεότον, παρουσιάζουν αρκετές ομοιότητες με όσα προσπαθεί να περάσει και στη φετινή ΑΕΚ. Και στις δύο περιπτώσεις, οι ομάδες του δεν ξεκίνησαν ως απόλυτα φαβορί για τον τίτλο. Σταδιακά όμως εξελίχθηκαν σε σύνολα που ήξεραν να διαχειρίζονται καταστάσεις, να αντέχουν στην πίεση και να παίρνουν αυτό που χρειάζονταν ακόμη κι όταν η εικόνα τους δεν ήταν εντυπωσιακή.
Συνοχή και πειθαρχία
Η δεύτερη θητεία του Νίκολιτς στην Παρτιζάν, τη σεζόν 2016-17, αποτέλεσε ίσως το πρώτο μεγάλο δείγμα της προπονητικής του φιλοσοφίας. Εκείνη την περίοδο ο σύλλογος του Βελιγραδίου περνούσε μια δύσκολη φάση. Ο Ερυθρός Αστέρας είχε αποκτήσει ισχυρό προβάδισμα τόσο οικονομικά όσο και αγωνιστικά, ενώ η πίεση προς την Παρτιζάν ήταν έντονη σε όλα τα επίπεδα. Ο οργανισμός αναζητούσε σταθερότητα, ψυχολογία και κυρίως μια νέα αγωνιστική ταυτότητα.
Ο Νίκολιτς δεν προσπάθησε να παρουσιάσει μια ομάδα που θα κέρδιζε μέσα από θεαματικό ποδόσφαιρο. Η βασική του προτεραιότητα ήταν να αποκαταστήσει τη συνοχή και την πειθαρχία μέσα στο γήπεδο. Έχτισε ένα σύνολο με ξεκάθαρη αγωνιστική δομή, σωστές αποστάσεις ανάμεσα στις γραμμές και μεγάλη προσήλωση στην αμυντική λειτουργία. Η Παρτιζάν εκείνης της χρονιάς βασιζόταν περισσότερο στον έλεγχο του ρυθμού παρά στην απόλυτη κατοχή της μπάλας.
Παράλληλα, η ομάδα απέκτησε πνευματική ανθεκτικότητα. Σε ένα πρωτάθλημα όπου κάθε αρνητικό αποτέλεσμα δημιουργούσε τεράστια πίεση, η Παρτιζάν έδειξε αξιοσημείωτη σταθερότητα. Ήταν μια ομάδα που δύσκολα έχανε τη συγκέντρωσή της, ακόμη και σε περιόδους έντασης ή αγωνιστικής πίεσης. Εκεί άρχισε να φαίνεται έντονα ένα από τα βασικά χαρακτηριστικά του Σέρβου τεχνικού: η ικανότητά του να κρατά τις ομάδες του «ζωντανές» και οργανωμένες όταν τα παιχνίδια αποκτούν χαρακτήρα τελικού.
Η κατάκτηση του νταμπλ εκείνη τη χρονιά δεν ήρθε επειδή η Παρτιζάν κυριαρχούσε θεαματικά σε κάθε αναμέτρηση. Ήρθε επειδή απέκτησε συνέπεια, ισορροπία και νοοτροπία νικητή. Η ομάδα του Νίκολιτς κατάφερε να πάρει το πρωτάθλημα με διαφορά τριών βαθμών από τον μεγάλο της αντίπαλο, αποδεικνύοντας πως σε μια κούρσα τίτλου δεν είναι απαραίτητο να παίζεις πάντα το καλύτερο ποδόσφαιρο. Συχνά μεγαλύτερη σημασία έχει να μπορείς να κερδίζεις ακόμη και στις μέρες που δεν βρίσκεσαι στην καλύτερη δυνατή κατάσταση.
Σταθερότητα και ωριμότητα
Λίγους μήνες αργότερα, στην Ουγγαρία, ο Νίκολιτς επιβεβαίωσε ότι η επιτυχία του στην Παρτιζάν δεν ήταν συγκυριακή. Με τη Βιντεότον δημιούργησε μια ομάδα η οποία λειτούργησε με αξιοθαύμαστη ωριμότητα σε όλη τη διάρκεια της σεζόν 2017-18. Παρότι η Φερεντσβάρος παρέμενε το μεγαλύτερο όνομα του ουγγρικού ποδοσφαίρου, η ομάδα του Σέρβου τεχνικού παρουσίασε ίσως την πιο σταθερή και πειθαρχημένη εικόνα στο πρωτάθλημα.
Η Βιντεότον δεν εντυπωσίαζε με υψηλό τέμπο ή επιθετικές εκρήξεις. Ήταν όμως μια ομάδα που λειτουργούσε με απόλυτη προσήλωση στο πλάνο της. Ο Νίκολιτς έδωσε τεράστια βαρύτητα στις ισορροπίες, στις αλληλοκαλύψεις, στην προστασία του άξονα και στη διαχείριση των κρίσιμων στιγμών μέσα στους αγώνες. Το μεγαλύτερο πλεονέκτημα εκείνης της ομάδας ήταν πως σπάνια αποδιοργανωνόταν.
Ακόμη και στα πιο απαιτητικά παιχνίδια, η Βίντι παρέμενε πειθαρχημένη και ψύχραιμη. Δεν εγκατέλειπε την ταυτότητά της, δεν παρασυρόταν από τον ρυθμό του αντιπάλου και χτυπούσε στα κατάλληλα χρονικά σημεία. Αυτή η σταθερότητα ήταν που της χάρισε τελικά τον τίτλο, με μικρή διαφορά από τη Φερεντσβάρος, σε μια μάχη που κρίθηκε κυρίως στη διάρκεια και όχι στις εντυπώσεις.
Τα κοινά στοιχεία
Αρκετά από αυτά τα στοιχεία εμφανίζονται πλέον και στη φετινή ΑΕΚ. Η Ένωση δεν βασίζεται αποκλειστικά στο θέαμα ή στην ατομική ποιότητα. Αντίθετα, παρουσιάζει μια ομάδα που ξέρει να διαχειρίζεται τις καταστάσεις μέσα στα παιχνίδια, να αντέχει σε περιόδους πίεσης και να παίρνει αποτελέσματα ακόμη και μέσα από δύσκολες συνθήκες.
Η φετινή ΑΕΚ δείχνει συχνά να αγωνίζεται με μεγαλύτερη ωριμότητα. Υπάρχουν στιγμές που επιλέγει να πιέσει, αλλά και στιγμές που προτιμά να προστατεύσει το αποτέλεσμα και να διαχειριστεί τον αγώνα με μεγαλύτερη προσοχή. Αυτή η αίσθηση ελέγχου είναι ένα από τα βασικά χαρακτηριστικά των ομάδων του Νίκολιτς διαχρονικά.
Ο Σέρβος τεχνικός φαίνεται να έχει περάσει στην Ένωση τη λογική της πειθαρχίας, της αγωνιστικής συνοχής και της απόλυτης συγκέντρωσης στον στόχο. Και ίσως αυτό να είναι το σημαντικότερο στοιχείο σε μια τόσο απαιτητική μάχη τίτλου, όπου η ψυχολογική διαχείριση παίζει εξίσου σημαντικό ρόλο με την καθαρά ποδοσφαιρική ποιότητα.
Με τρεις αγωνιστικές να απομένουν για το φινάλε των play offs, η ΑΕΚ καλείται να διαχειριστεί το πιο δύσκολο κομμάτι της διαδρομής της. Ωστόσο, στον πάγκο της βρίσκεται ένας προπονητής που έχει αποδείξει και στο παρελθόν ότι γνωρίζει πώς να λειτουργεί σε τέτοιες συνθήκες. Και αυτό ίσως αποδειχθεί καθοριστικό στην τελική μάχη για την κορυφή.
